Cổng thông tin quan trắc môi trường

Một trong những nội dung được đánh giá có ý nghĩa quan trọng theo quy chế phối hợp là việc chia sẻ, kết nối và sử dụng chung dữ liệu môi trường. Khi hệ thống dữ liệu được đồng bộ, các địa phương sẽ có điều kiện theo dõi sát diễn biến chất lượng môi trường, nâng cao khả năng dự báo, cảnh báo sớm các nguy cơ ô nhiễm và chủ động xây dựng các phương án ứng phó.

Bên cạnh đó, các nội dung phối hợp trọng tâm còn bao gồm kiểm kê môi trường liên vùng; quan trắc và giám sát môi trường; phân tích, dự báo, cảnh báo môi trường; xây dựng kế hoạch môi trường Vùng Thủ đô; điều phối xử lý các vấn đề môi trường liên vùng; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phục vụ công tác bảo vệ môi trường.

Việc ký kết đánh dấu bước chuyển từ phối hợp theo từng vụ việc sang cơ chế hợp tác thường xuyên, bài bản và dựa trên dữ liệu khoa học. Đây được kỳ vọng sẽ là công cụ quan trọng giúp nâng cao năng lực dự báo, kiểm soát ô nhiễm, ứng phó với các nguy cơ môi trường, bảo đảm an ninh nguồn nước, cải thiện chất lượng không khí và sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên. Không chỉ là một sự kiện mang ý nghĩa hành chính, việc ký kết Quy chế phối hợp Vùng Thủ đô trong quản lý môi trường còn thể hiện quyết tâm của Hà Nội và các địa phương trong việc xây dựng cơ chế liên kết vùng chặt chẽ, hướng tới mục tiêu phát triển xanh, bền vững, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng sống của người dân trong toàn Vùng Thủ đô.

Thông qua Quy chế phối hợp, thành phố Hà Nội và các địa phương trong Vùng Thủ đô hướng tới việc xây dựng cơ chế phối hợp đồng bộ, hiện đại, dựa trên dữ liệu và khoa học, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý môi trường, bảo đảm chất lượng sống của người dân, tăng cường sức chống chịu trước các thách thức môi trường và thúc đẩy phát triển xanh, bền vững cho toàn Vùng Thủ đô. 

Rõ rang hiện nay nhiều vấn đề môi trường của Hà Nội và các địa phương đã không còn giới hạn trong phạm vi địa giới hành chính của từng tỉnh, thành phố. Ô nhiễm không khí có thể lan truyền trên diện rộng giữa các địa phương; nguồn nước mặt trên các lưu vực sông chịu tác động từ nhiều nguồn thải khác nhau; hoạt động thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải có tính liên kết vùng; trong khi các sự cố môi trường, thiên tai và biến đổi khí hậu ngày càng đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương để ứng phó hiệu quả. Chất lượng không khí tại thành phố Hà Nội chịu tác động từ nhiều nguồn phát thải trong khu vực; hệ thống sông ngòi liên tỉnh, như sông Cầu, sông Đáy, sông Nhuệ… đều có sự liên thông về nguồn nước. Bởi vậy, nếu chỉ giải quyết theo từng địa phương riêng lẻ sẽ khó đạt hiệu quả như mong muốn. Đây cũng là lý do việc hình thành một cơ chế phối hợp chính thức giữa các địa phương được xem là yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn hiện nay…

Trên cơ sở đó, cơ chế phối hợp sẽ hướng tới tăng cường liên kết vùng, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích và trách nhiệm giữa các bên tham gia. Lễ ký kết đánh dấu bước chuyển dịch quan trọng từ phương thức phối hợp thụ động theo từng vụ việc đơn lẻ trước đây, sang cơ chế hợp tác thường xuyên, bài bản và dựa trên dữ liệu khoa học. Sự kiện được kỳ vọng là công cụ mạnh mẽ giúp kiểm soát ô nhiễm, cải thiện chất lượng không khí, bảo đảm an ninh nguồn nước và nâng cao chất lượng sống cho người dân toàn vùng.

6 tỉnh thành phố thống nhất, ngay sau hội nghị này sẽ triển khai một số nhiệm vụ nền tảng ngay trong giai đoạn đầu. Trong đó có xây dựng cơ sở dữ liệu môi trường vùng; thực hiện kiểm kê môi trường liên vùng; xây dựng đề án quan trắc môi trường vùng; hình thành hệ thống dự báo, cảnh báo môi trường; xây dựng kế hoạch môi trường Vùng Thủ đô; xây dựng các kịch bản ứng phó sự cố môi trường liên vùng; bảo đảm an ninh nguồn nước và kiểm soát nguy cơ úng ngập, ô nhiễm xuyên địa giới hành chính. 

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường khẳng định, mục tiêu cuối cùng là tạo chuyển biến thực chất trong công tác bảo vệ môi trường, từng bước cải thiện chất lượng không khí, nguồn nước và cảnh quan đô thị, hướng tới xây dựng Vùng Thủ đô phát triển xanh, bền vững, góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân và đưa Thủ đô ngày càng sáng - xanh - sạch - đẹp.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội được giao chủ trì phối hợp với các địa phương hoàn thiện các thủ tục sau ký kết, tham mưu tổ chức triển khai thực hiện quy chế, đồng thời tiếp tục hoàn thiện các nhiệm vụ trọng tâm về bảo vệ môi trường của Thành phố.

K.An